<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>かなの美展  |  旅すき.site</title>
	<atom:link href="https://tabisuki.site/tag/%E3%81%8B%E3%81%AA%E3%81%AE%E7%BE%8E%E5%B1%95/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://tabisuki.site</link>
	<description>旅は道づれ世はなさけ</description>
	<lastBuildDate>Thu, 10 May 2018 12:43:54 +0000</lastBuildDate>
	<language>ja</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=5.4.2</generator>
	<item>
		<title>熊谷恒子　絶筆作「ありがとう」</title>
		<link>https://tabisuki.site/2018/05/otacity_kumagai-tsuneko_topic/</link>
					<comments>https://tabisuki.site/2018/05/otacity_kumagai-tsuneko_topic/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[tabisuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 10 May 2018 07:59:33 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[大田区]]></category>
		<category><![CDATA[東京都]]></category>
		<category><![CDATA[関東地方]]></category>
		<category><![CDATA[かなの美展]]></category>
		<category><![CDATA[かな書家]]></category>
		<category><![CDATA[ギャラリートーク]]></category>
		<category><![CDATA[散歩]]></category>
		<category><![CDATA[書道体験]]></category>
		<category><![CDATA[書道家]]></category>
		<category><![CDATA[熊谷恒子]]></category>
		<category><![CDATA[熊谷恒子記念館]]></category>
		<category><![CDATA[絶筆]]></category>
		<category><![CDATA[馬込文士村]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tabisuki.site/?p=2088</guid>

					<description><![CDATA[昭和期に現代女流・かな書家として活躍した熊谷恒子さんの「かなの美展　やまとうたの風趣」が平成30年4月28日から8月26日まで開催されています。 今回の“旅すきsite”は、ギャラリートークで学芸員さんが時間の関係で解説...]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>昭和期に現代女流・かな書家として活躍した熊谷恒子さんの<strong>「かなの美展　やまとうたの風趣」</strong>が平成30年4月28日から8月26日まで開催されています。<br />
<a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_004.jpg"><img class="alignnone wp-image-2092" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_004-242x300.jpg" alt="" width="300" height="373" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_004-242x300.jpg 242w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_004-320x398.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_004.jpg 644w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>今回の<strong>“旅すきsite”</strong>は、ギャラリートークで学芸員さんが時間の関係で解説されなかった作品と恒子さんの遺愛品を本サイトで選び、展示説明文を参考に紹介したいと思います！</p>
<p>関連情報：<a href="https://tabisuki.site/2018/05/otacity_kumagai-tsuneko_yamatouta/">熊谷恒子　かなの美展「やまとうたの風趣」</a></p>
<h2>出版「基礎から創作まで」</h2>
<div id="attachment_2099" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_011.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2099" class="size-medium wp-image-2099" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_011-300x300.jpg" alt="" width="300" height="300" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_011-300x300.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_011-150x150.jpg 150w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_011-768x768.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_011-100x100.jpg 100w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_011-320x320.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_011.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2099" class="wp-caption-text">書道かな－基礎から創作まで－</p></div>
<p>昭和53年に発行された熊谷恒子さんの<strong>『書道かな　基礎から創作まで』</strong>の一部が抜粋されたパネルがありました。</p>
<p>パネルには、恒子流の創作の心得や書の素材、料紙の選び方などが詳しく記載されていて、<strong>“かな書”</strong>のバイブル的な内容でした。</p>
<p>中でも料紙選びは、恒子さんの一筆に込める思いの深さが感じられました。</p>
<h3>料紙選び</h3>
<p><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_012.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-2100" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_012-300x200.jpg" alt="" width="300" height="200" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_012-300x200.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_012-768x512.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_012-320x213.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_012.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>恒子さんは、作品を書く上で<strong>“料紙選び”</strong>はとても重要だと書かれていました。</p>
<p>紙の模様については、無地や色の薄い物が難が無くて良いと推奨していて、反対に書体が負けてしまうような模様の派手なものは避けた方が良いと書かれていました。</p>
<p>紙の材質は、経験を踏まえたアドバイスとして、加工していないものは墨が吸収しやすいため、文字と文字とのながれが困難なため、技術上の工夫が必要になるとのことです。</p>
<h3>墨の濃淡</h3>
<p><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_001.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-2089" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_001-300x230.jpg" alt="" width="300" height="230" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_001-300x230.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_001-768x588.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_001-320x245.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_001.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>墨色は、余り濃いと<strong>連綿</strong>の流れが乏しく、渇筆（墨がかすれてしまう）になってしまうので、墨の濃淡に十分な気配りが必要だそうです。</p>
<p>他にも具体的に紙の種類や大きい作品の注意点などが詳しく書き記されていました。</p>
<p>才能ある恒子さんは、一筆に精魂が込められていると認識していましたが、パネルの最後に、『納得のいくまで繰り返し、書き直すことによって作品に仕上げていきます。』という一文を読んで、才能に溺れることなく、努力を惜しまない姿勢に心打たれました。</p>
<h2>遺愛品</h2>
<div id="attachment_2096" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_008.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2096" class="wp-image-2096" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_008-182x300.jpg" alt="" width="300" height="495" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_008-182x300.jpg 182w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_008-320x528.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_008.jpg 485w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2096" class="wp-caption-text">所蔵作品図録より</p></div>
<p>恒子さんは筆をとても大切にされており、遺愛品の筆は鳩居堂製が多くみられたそうです。</p>
<p>恒子さんは、一行を一息で書ききるため、筆先が長峰で筆運びが早いことにも耐えることができる<strong>狸の毛</strong>を好んでいたそうです。</p>
<div id="attachment_2098" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_010.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2098" class="size-medium wp-image-2098" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_010-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_010-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_010-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_010-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_010.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2098" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館　庭園</p></div>
<p>恒子さんは、使えなくなったな筆にも情が増しており、お庭の隅に筆塚を作り埋めていたと解説文に記載されていました。</p>
<div id="attachment_2097" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_009.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2097" class="size-medium wp-image-2097" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_009-300x239.jpg" alt="" width="300" height="239" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_009-300x239.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_009-768x612.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_009-320x255.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_009.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2097" class="wp-caption-text">所蔵作品図録より</p></div>
<p>以前の学芸員さんから、恒子さんのご主人（幸四郎）様が、鳩居堂にお勤めされていたと説明されていたので、鳩居堂製品が多くみられたのは、恒子さんの一番の理解者であった幸四郎様の影響が大きかったのではないかと思われます。</p>
<p>関連情報：<a href="https://tabisuki.site/2018/03/otacity_kumagai-tsuneko_kinenkan/">熊谷恒子　かなの美展「書家・恒子かく」</a></p>
<h2>今回の一作品</h2>
<p><strong>“旅すきsite”</strong>が独断で選んだ<strong>今回の一作品</strong>は、恒子さんが人生の最後に残した作品です。</p>
<div id="attachment_2094" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_006.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2094" class="wp-image-2094" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_006-235x300.jpg" alt="" width="300" height="383" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_006-235x300.jpg 235w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_006-320x409.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_006.jpg 626w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2094" class="wp-caption-text">所蔵作品図録　ありがとう</p></div>
<blockquote><p>ありがとう（絶筆）</p>
<p>あ利（り）<br />
可（が）とう<br />
恒<br />
九十三</p></blockquote>
<p>作品は2点あり、1986年9月21日、病に伏せる恒子さんが娘の壽美子さんに「筆と紙を用意してほしい」と言い、周囲の人々への感謝の言葉<strong>『ありがとう』</strong>と<strong>『うれしいこゝ路』</strong>を残し、同月30日に93歳で永眠されました。</p>
<div id="attachment_2095" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_007.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2095" class="wp-image-2095" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_007-225x300.jpg" alt="" width="300" height="401" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_007-225x300.jpg 225w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_007-320x427.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_007.jpg 599w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2095" class="wp-caption-text">所蔵作品図録　うれしいこゝ路</p></div>
<blockquote><p>うれしいこゝ路（絶筆）</p>
<p>うれしい<br />
こゝ路（ろ）<br />
恒子</p></blockquote>
<p>今回は絶筆として「ありがとう」が展示されており、文字の均整は流石がですが、恒子さんの特徴でもある早い筆運びではなく、一文字一文字、今までの気持ちが込められた「かな5文字」を観賞することができました。</p>
<p>最後の力を振り絞りつつ、病で苦しい中、周囲の人々に感謝の気持ちを残す恒子さんの誠実さと女性らしい気配りが伝わってくるような作品でした。</p>
<h2>書を体験する</h2>
<div id="attachment_2091" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_003.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2091" class="size-medium wp-image-2091" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_003-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_003-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_003-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_003-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_topic05_003.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2091" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館　2階</p></div>
<p>熊谷恒子記念館の２階には、和室に書道の道具が用意されており、来館記念に書道を体験することが出来て、１階の受付で「熊谷恒子記念館　印」を押印してくれます。</p>
<p>ぜひ、穏やかな空間の中で、お好きな言葉を書に残してみませんか？</p>
<blockquote><p>熊谷恒子記念館<br />
東京都大田区南馬込4-5-15</p></blockquote>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://tabisuki.site/2018/05/otacity_kumagai-tsuneko_topic/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>熊谷恒子　かなの美展「やまとうたの風趣」</title>
		<link>https://tabisuki.site/2018/05/otacity_kumagai-tsuneko_yamatouta/</link>
					<comments>https://tabisuki.site/2018/05/otacity_kumagai-tsuneko_yamatouta/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[tabisuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 08 May 2018 15:46:51 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[大田区]]></category>
		<category><![CDATA[東京都]]></category>
		<category><![CDATA[関東地方]]></category>
		<category><![CDATA[かなの美展]]></category>
		<category><![CDATA[かな書家]]></category>
		<category><![CDATA[やまとうた]]></category>
		<category><![CDATA[ギャラリートーク]]></category>
		<category><![CDATA[散らし書き]]></category>
		<category><![CDATA[散歩]]></category>
		<category><![CDATA[書道家]]></category>
		<category><![CDATA[熊谷恒子]]></category>
		<category><![CDATA[熊谷恒子記念館]]></category>
		<category><![CDATA[馬込文士村]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tabisuki.site/?p=2042</guid>

					<description><![CDATA[書壇の第一線で活躍した現代女流かな書家の熊谷恒子の「やまとうたの風趣」ギャラリートークに行ってきました！ 今回の“旅すきsite”は、ギャラリートークで学芸員さんが解説してくれた作品から興味深い作品を紹介したいと思います...]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>書壇の第一線で活躍した現代女流かな書家の熊谷恒子の「やまとうたの風趣」ギャラリートークに行ってきました！</p>
<div id="attachment_2052" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_001.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2052" class="size-medium wp-image-2052" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_001-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_001-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_001-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_001-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_001.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2052" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館　入口</p></div>
<p>今回の<strong>“旅すきsite”</strong>は、ギャラリートークで学芸員さんが解説してくれた作品から興味深い作品を紹介したいと思います！</p>
<p><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_002.jpg"><img class="alignnone wp-image-2053 size-medium" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_002-300x278.jpg" alt="" width="300" height="278" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_002-300x278.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_002-768x710.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_002-320x296.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_002.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>熊谷恒子さんは、人生のほとんどを大田区南馬込にある自邸（現・熊谷恒子記念館）で過ごした馬込文士村の一人です。</p>
<h2>かな美展</h2>
<p><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_012.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-2063" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_012-300x249.jpg" alt="" width="300" height="249" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_012-300x249.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_012-768x636.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_012-320x265.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_012.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>今回は、恒子さんの「やまとうた」をを中心に収集したという趣旨から、展名を<strong>「やまとうたの風趣」</strong>とし、古今和歌集の序文を書いた“やまとうた”や“ちはやぶる”を含む18点が展示されていました。</p>
<h3>やまとうた</h3>
<p><strong>和歌</strong>と言うと、一形式の韻律に従って、五・七・五・七・七の三十一文字で構成された一定の規律に沿った<strong>韻文</strong>を指すと思っていました。</p>
<div id="attachment_2079" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/Kokin_Wakashu_kanajo.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2079" class="size-medium wp-image-2079" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/Kokin_Wakashu_kanajo-300x170.jpg" alt="" width="300" height="170" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/Kokin_Wakashu_kanajo-300x170.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/Kokin_Wakashu_kanajo-768x435.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/Kokin_Wakashu_kanajo-320x181.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/Kokin_Wakashu_kanajo.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2079" class="wp-caption-text">「古今和歌集仮名序」冒頭Wikimedia Commons</p></div>
<p>しかし、今回のギャラリートークの「やまとうた」を通じて、和歌は韻文だけでなく、反語となる<strong>散文</strong>（さんぶん）という構成もあることを知りました。</p>
<p><strong>散文とは</strong>、五・七・五のような韻律や句法にとらわれず、小説のように自由に書かれたもので、古今和歌集「やまとうた」の冒頭文に登場します。</p>
<div id="attachment_2076" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/688e13fb9db8fb703bb11520b1b81be9.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2076" class="size-medium wp-image-2076" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/688e13fb9db8fb703bb11520b1b81be9-300x218.jpg" alt="" width="300" height="218" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/688e13fb9db8fb703bb11520b1b81be9-300x218.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/688e13fb9db8fb703bb11520b1b81be9-320x233.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/688e13fb9db8fb703bb11520b1b81be9.jpg 636w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2076" class="wp-caption-text">所蔵作品図録　やまとうたは</p></div>
<p>「やまとうたは人の心を種にして、万の言の葉とぞなりける。」この冒頭文は、古今和歌集に添えられた2篇の序文のうち、仮名で書かれた方の名称で、通常は<strong>仮名序（かなじょ）</strong>と言われています。</p>
<p>学芸員さんのお話では、古今和歌集の撰者は紀友則（き の とものり）、紀貫之（き の つらゆき）、凡河内躬恒（おおしこうち の みつね）、壬生忠岑（みぶ の ただみね）の歌人4名だったそうです。</p>
<p>撰者の一人だった<strong>紀貫之</strong>が中心となり、和歌を集めた家集に手を加え、書物の内容をまとめる際に和歌の本質や形式の成立などを解説したことにより、初の歌論として位置づけられました。</p>
<div id="attachment_2070" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_021.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2070" class="wp-image-2070" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_021-225x300.jpg" alt="" width="300" height="401" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_021-225x300.jpg 225w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_021-320x427.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_021.jpg 599w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2070" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館　葉書</p></div>
<p>学芸員さんのお話では、和歌の大半は、四季の景色を詠む歌が多いが、それは自然の風景を詩文に書き表す叙景詩の表現法ではなく、自己の純粋な感動や情緒を表現する<strong>“叙景詩”</strong>であると、定義付けていると考えられるそうです。</p>
<p>そのような叙情詩を書く文字として<strong>“かな”</strong>は発達しました。</p>
<p>熊谷恒子さんの<strong>かな書</strong>は、平安古筆を基調とした和歌とその歌に秘められている叙情を読み取り墨の濃淡や文字の大小などで意気込みや心情を豊かに表現しているそうです。</p>
<p>ちなみに、旅すきsiteの調べによると、もう一方の序文は<strong>紀淑望</strong>（き の よしもち）が漢文で書いた<strong>真名序</strong>（まなじょ）と言うそうです。</p>
<h4>散らし書き</h4>
<div id="attachment_2072" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/8c9f37dab31e74225790d61567989a08.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2072" class="size-medium wp-image-2072" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/8c9f37dab31e74225790d61567989a08-300x164.jpg" alt="" width="300" height="164" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/8c9f37dab31e74225790d61567989a08-300x164.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/8c9f37dab31e74225790d61567989a08-768x419.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/8c9f37dab31e74225790d61567989a08-320x174.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/8c9f37dab31e74225790d61567989a08.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2072" class="wp-caption-text">所蔵作品図録　あみのうらに</p></div>
<p>師匠であった岡山高蔭（おかやま　こういん）から漢字を習い、かな書の技法の“散らし書き”は、恒子さんの独特な特徴ともいえます。</p>
<p><strong>散らし書き</strong>は、散らし方に法則は無く、行の頭などを揃えず、また草仮名（万葉がな・ひらがなの原形）や平仮名（現在のひらがな）を混ぜたり、墨の濃淡、筆の太さや細さなどを固定せず、思いのままに散らして書くことです。</p>
<p>関連情報：<a href="https://tabisuki.site/2018/03/otacity_kumagai-tsuneko_kinenkan/">熊谷恒子　かなの美展「書家・恒子かく」</a></p>
<h2>年代で楽しむ書</h2>
<p>下記の2点の作品は、全く同じ和歌の一節ですが、昭和44年（上）と昭和50年（下）に発表されています。</p>
<p>恒子さんの叙情による「ものゝふの」の捉え方によって、かなと漢字の融合と散らし書きや連綿による技法によって、全く違う作品になっていることが分かります。</p>
<h3>昭和44年「ものゝふの」</h3>
<div id="attachment_2074" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/602e6f4b1db145aa81118c180bdb221a.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2074" class="wp-image-2074" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/602e6f4b1db145aa81118c180bdb221a-289x300.jpg" alt="" width="300" height="312" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/602e6f4b1db145aa81118c180bdb221a-289x300.jpg 289w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/602e6f4b1db145aa81118c180bdb221a-768x798.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/602e6f4b1db145aa81118c180bdb221a-320x332.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/602e6f4b1db145aa81118c180bdb221a.jpg 770w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2074" class="wp-caption-text">所蔵作品図録　ものゝふの</p></div>
<blockquote><p>毛のゝふのや所<br />
うち可者農あ<br />
しろ支二いさ<br />
餘ふ奈みの遊久へ<br />
しら春<br />
毛</p></blockquote>
<p>昭和42年に大東文化大学教授に着任し、同年に勲五等宝冠章を受章してから2年が経過した昭和44年の作品です。</p>
<p>墨の濃淡や筆の太さ、連綿のしなやかさから感じられる作品で、三行目の「し」が伸びやかで、恒子さん自身が書家として勢いがある様子が感じ取れる作品でした。</p>
<h3>昭和50年「ものゝふの」</h3>
<div id="attachment_2075" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/db009634c0048b328855791cb80f34f6.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2075" class="wp-image-2075" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/db009634c0048b328855791cb80f34f6-265x300.jpg" alt="" width="300" height="339" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/db009634c0048b328855791cb80f34f6-265x300.jpg 265w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/db009634c0048b328855791cb80f34f6-320x362.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/db009634c0048b328855791cb80f34f6.jpg 707w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2075" class="wp-caption-text">所蔵作品図録　ものゝふの</p></div>
<blockquote><p>毛のゝふの<br />
や所うち可は農<br />
あしろき二<br />
い佐よふ奈三のゆく<br />
へしら須<br />
毛</p></blockquote>
<p>昭和45年には日展参与に就任されました。</p>
<p>この作品は、料紙の色柄と筆の流れが一体となった構図で、恒子さんの特徴でもある散らし描きで作られた余白は考え抜かれた余白であることが伺えます。</p>
<p>書を見ると言うより、絵画のような美術品として観賞するに相応しい作品でした。</p>
<h2>万葉集「ものみなれは」</h2>
<div id="attachment_2067" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_016.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2067" class="wp-image-2067" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_016-226x300.jpg" alt="" width="300" height="398" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_016-226x300.jpg 226w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_016-320x425.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_016.jpg 603w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2067" class="wp-caption-text">所蔵作品図録　ものみなは</p></div>
<blockquote><p>もの三奈八あ良<br />
多しき餘志<br />
堂ゝ人者不利尓<br />
し<br />
農三所よ路志<br />
可るへ</p>
<p>支店</p></blockquote>
<p>昭和40年の作品で、恒子さんが70歳の軸の作品です。</p>
<p>学芸員さんは、物は新しい物が良い。ただ人間だけは老人こそが良いに違いない。<br />
3行目以降が恒子さんの気持ちが表現されてのではないかと解釈されていました。</p>
<h2>古今和歌集「ちはやぶる」</h2>
<div id="attachment_2073" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/b1b0ab4886e204d086d041be625f98a6.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2073" class="size-medium wp-image-2073" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/b1b0ab4886e204d086d041be625f98a6-300x298.jpg" alt="" width="300" height="298" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/b1b0ab4886e204d086d041be625f98a6-300x298.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/b1b0ab4886e204d086d041be625f98a6-150x150.jpg 150w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/b1b0ab4886e204d086d041be625f98a6-100x100.jpg 100w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/b1b0ab4886e204d086d041be625f98a6-320x318.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/b1b0ab4886e204d086d041be625f98a6.jpg 746w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2073" class="wp-caption-text">所蔵作品図録　ちはやぶる</p></div>
<p>こちらの作品は、昭和32年の作品です。<br />
この作品は縦24cm×横182cmの巻物のような作品でした。</p>
<p>連綿線（文字と文字を切らずに繋いで書く手法）によって、読む側のストレスがなく、なめらかでありながら、一つ一つの言の葉を紡いでいるように感じました。</p>
<div id="attachment_2068" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_017.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2068" class="size-medium wp-image-2068" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_017-300x297.jpg" alt="" width="300" height="297" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_017-300x297.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_017-150x150.jpg 150w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_017-768x759.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_017-100x100.jpg 100w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_017-320x316.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_017.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2068" class="wp-caption-text">所蔵作品図録と葉書</p></div>
<p>“旅すきsite”で使用した作品画像は、「大田区立熊谷恒子記念館　所蔵作品図録」のもので、熊谷恒子記念館で販売しています。</p>
<p>サイト内でご紹介した熊谷恒子の作品は大田区立熊谷恒子記念館所蔵の作品です。</p>
<h2>庭園公開</h2>
<div id="attachment_2060" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_009.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2060" class="size-medium wp-image-2060" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_009-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_009-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_009-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_009-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_009.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2060" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館　庭園</p></div>
<p>平成30年4月28日から同年5月6日まで「期間限定！庭園公開」として庭園に入ることができました！</p>
<div id="attachment_2062" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_011.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2062" class="size-medium wp-image-2062" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_011-300x215.jpg" alt="" width="300" height="215" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_011-300x215.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_011-768x549.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_011-320x229.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_011.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2062" class="wp-caption-text">熊谷邸　庭園樹木配置図</p></div>
<p>庭園には新緑の葉がキラキラしていました。</p>
<div id="attachment_2055" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_004.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2055" class="size-medium wp-image-2055" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_004-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_004-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_004-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_004-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_004.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2055" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館　庭園</p></div>
<p>熊谷邸の庭園には四季折々の樹木が植えられていました。</p>
<div id="attachment_2057" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_006.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2057" class="size-medium wp-image-2057" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_006-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_006-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_006-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_006-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_006.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2057" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館　庭園</p></div>
<p>黒松、赤松、梅、枝垂れ桜、ツツジ、サツキ、モミジ、キンモクセイなど。</p>
<div id="attachment_2059" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_008.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2059" class="size-medium wp-image-2059" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_008-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_008-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_008-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_008-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_008.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2059" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館　庭園</p></div>
<p>梅の木には梅の実がたくさん実っていました。</p>
<div id="attachment_2061" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_010.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-2061" class="size-medium wp-image-2061" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_010-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_010-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_010-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_010-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/tsuneko_yamatouta_010.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-2061" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館　庭園</p></div>
<p>熊谷恒子記念館の石段付近にはオオムラサキツツジが見事に満開でした。</p>
<h3>ギャラリートーク</h3>
<p>事前申込みは不要で学芸員が本展出品作を解説して下さいます。<br />
日程：5月 26 日（ 土）、 6月 23 日（ 土）、7月 28 日(土)、8/25 （土）<br />
時間：13:00から30分程度</p>
<p><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/kumagaitsuneko_access.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-2080" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/kumagaitsuneko_access-300x219.jpg" alt="" width="300" height="219" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/kumagaitsuneko_access-300x219.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/kumagaitsuneko_access-320x233.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/05/kumagaitsuneko_access.jpg 606w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://tabisuki.site/2018/05/otacity_kumagai-tsuneko_yamatouta/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>熊谷恒子　かなの美展「書家・恒子かく」</title>
		<link>https://tabisuki.site/2018/03/otacity_kumagai-tsuneko_kinenkan/</link>
					<comments>https://tabisuki.site/2018/03/otacity_kumagai-tsuneko_kinenkan/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[tabisuki]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 22 Mar 2018 15:22:25 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[大田区]]></category>
		<category><![CDATA[東京都]]></category>
		<category><![CDATA[関東地方]]></category>
		<category><![CDATA[かなの美展]]></category>
		<category><![CDATA[ギャラリートーク]]></category>
		<category><![CDATA[女流書家]]></category>
		<category><![CDATA[散歩]]></category>
		<category><![CDATA[書道家]]></category>
		<category><![CDATA[熊谷恒子]]></category>
		<category><![CDATA[熊谷恒子記念館]]></category>
		<category><![CDATA[馬込文士村]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tabisuki.site/?p=1686</guid>

					<description><![CDATA[大田区文士村に名前を残す書家・熊谷恒子さんのギャラリートークに行ってきました！ 熊谷恒子さんは、師匠の教えから独自の境地を開拓した女流かな書の第一人者です。 かなの美展 今回のかなの美展「恒子かく」では、恒子さんの師匠で...]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>大田区文士村に名前を残す書家・熊谷恒子さんのギャラリートークに行ってきました！</p>
<p><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_010.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-1691" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_010-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_010-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_010-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_010-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_010.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>熊谷恒子さんは、師匠の教えから独自の境地を開拓した女流かな書の第一人者です。</p>
<h2>かなの美展</h2>
<p><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_012.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-1688" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_012-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_012-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_012-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_012-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_012.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>今回のかなの美展「恒子かく」では、恒子さんの師匠である尾上柴舟（作品：さきたわむ）、岡山高蔭・筆（作名：とぶかりの）、恒子さんの祖父である江馬天江の書など、熊谷記念館所蔵の中から選び抜かれた書が展示してありました。</p>
<p>恒子さんが描く“かな書”について、学芸員の方が当時の様子や子弟関係、恒子さんの旦那様のお話を<strong>『書』</strong>に合わせて説明して下さったので、<strong>『書』</strong>に心打たれ、女性として恒子さんに興味を持ちました。</p>
<h3>若山牧水「大なみに」</h3>
<div id="attachment_1692" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_013.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-1692" class="size-medium wp-image-1692" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_013-300x213.jpg" alt="" width="300" height="213" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_013-300x213.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_013-768x545.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_013-320x227.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_013.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-1692" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館で購入した葉書</p></div>
<p>ギャラリートークの最初の作品は、若山牧水の作品「大なみに」屏風でした。</p>
<p>学芸員の方から屏風の中で生き生きとした一文字一文字の細い線や太い線、自由な位置からの書き出しなどの技法についてお話を聞きました！</p>
<h4>変体仮名</h4>
<div id="attachment_1694" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/907e00e6e44609035e21fe0b87146640.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-1694" class="size-medium wp-image-1694" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/907e00e6e44609035e21fe0b87146640-300x261.jpg" alt="" width="300" height="261" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/907e00e6e44609035e21fe0b87146640-300x261.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/907e00e6e44609035e21fe0b87146640-768x667.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/907e00e6e44609035e21fe0b87146640-320x278.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/907e00e6e44609035e21fe0b87146640.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-1694" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館で購入した葉書</p></div>
<p>現在では使用しなくなった文字のことを変体仮名（へんたいがな）または異体仮名（いたいがな）と言うそうです。</p>
<p>なお、現在、使用されている字体を調べたところ「現用字体」と呼ぶようです。</p>
<h4>散らし書き</h4>
<div id="attachment_1693" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/d345c9e5f41ed8bf1db014c7d8c61b2a.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-1693" class="size-medium wp-image-1693" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/d345c9e5f41ed8bf1db014c7d8c61b2a-300x259.jpg" alt="" width="300" height="259" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/d345c9e5f41ed8bf1db014c7d8c61b2a-300x259.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/d345c9e5f41ed8bf1db014c7d8c61b2a-768x663.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/d345c9e5f41ed8bf1db014c7d8c61b2a-320x276.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/d345c9e5f41ed8bf1db014c7d8c61b2a.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-1693" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館で購入した葉書</p></div>
<p>散らし方に法則はなく、行の頭などを揃えず、また草仮名（万葉がな・ひらがなの原形）や平仮名（現在のひらがな）を混ぜたり、墨の濃淡、筆の太さや細さなどを固定せず、思いのままに散らして書くこと。</p>
<h4>連綿線</h4>
<div id="attachment_1695" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/de4a37c9da27127aa160ff43d03232e8.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-1695" class="size-medium wp-image-1695" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/de4a37c9da27127aa160ff43d03232e8-300x262.jpg" alt="" width="300" height="262" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/de4a37c9da27127aa160ff43d03232e8-300x262.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/de4a37c9da27127aa160ff43d03232e8-768x670.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/de4a37c9da27127aa160ff43d03232e8-320x279.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/de4a37c9da27127aa160ff43d03232e8.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-1695" class="wp-caption-text">熊谷恒子記念館で購入した葉書</p></div>
<p>文字と文字を切らずに繋いで書いてゆく書き方を「連綿（れんめん）」と言います。</p>
<h3>熊谷恒子のあらまし</h3>
<p>熊谷恒子（くまがい　つねこ）さんは、明治26年に京都で誕生します。</p>
<p>恒子さんの祖父は、明治期の書家である江馬天江（えま てんこう）で、江馬氏は、書家・漢詩人・医師として活躍した京都を代表する文人です。</p>
<p><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_008.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-1697" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_008-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_008-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_008-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_008-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_008.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>大正3年に夫・熊谷幸四郎と結婚し、転勤に伴い東京都大田区南馬込（現在の熊谷恒子記念館）に引っ越してきたそうです。</p>
<h4>尾上柴舟・岡山高蔭を師事</h4>
<p>昭和5年に尾上柴舟（おのえ さいしゅう）に弟子入りしますが、かな文字だけでは満足できず、その1年後、昭和6年より漢字も学ぶため、岡山高蔭（おかやま　こういん）に弟子入りしますが、昭和20年に岡山高蔭は戦後を待たずに亡くなってしまいます。</p>
<p>その後、恒子さんは門下に入っていないそうです。</p>
<h3>書家の道が開花</h3>
<p>昭和8年に土佐日記で、当時かなの最高賞だった泰東書道院東日・大毎賞を受賞し、書家の道を歩み始めます。</p>
<div id="attachment_1696" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_016.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-1696" class="wp-image-1696" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_016-225x300.jpg" alt="" width="300" height="400" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_016-225x300.jpg 225w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_016-320x427.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_016.jpg 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-1696" class="wp-caption-text">恒子さん頭上、土佐日記（初巻）</p></div>
<p>展示会場には土佐日記（初巻）、関戸本古今和歌集、秋はゆふぐれ（枕草子）が展示してあり、かな書の流れる筆運びと力強い漢字の止め、はね、はらいの墨の濃淡が恒子さんの優しい気配りと一本筋の通った強さを感じました。</p>
<h4>旧書斎について</h4>
<p>展示室の奥のお部屋は旧書斎で、旦那様が恒子さんのために造ったお部屋と聞きました。</p>
<p>旦那様は銀座の鳩居堂で支配人をされていた方で恒子さんの書をとても応援していたと学芸員の方から聞きました。</p>
<p>旧書斎には入ることが出来なかったのですが、とても落ち着く環境が整ったお部屋でした。</p>
<h3>栄光の美</h3>
<p><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_005.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-1699" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_005-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_005-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_005-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_005-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_005.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>昭和31年から大東文化大学教授を務められていました。</p>
<p>昭和40年に書家として大変名誉である現在の皇后陛下（美智子様）への書をご進講されていました。当時のお写真を展示室で拝見することが出来ました。</p>
<div id="attachment_1700" style="width: 310px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_014.jpg"><img aria-describedby="caption-attachment-1700" class="size-medium wp-image-1700" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_014-300x212.jpg" alt="" width="300" height="212" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_014-300x212.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_014-768x542.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_014-320x226.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_014.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a><p id="caption-attachment-1700" class="wp-caption-text">熊谷恒子　筆「はる風の（長塚節）」昭和51年</p></div>
<p>昭和42年に勲五等宝冠章し、昭和55年に勲四等宝冠章を受章しました。</p>
<p>昭和61年9月30日に93歳で永眠されます。</p>
<p>恒子さんが生前に住んでいた自宅を改装し、平成2年に熊谷恒子記念館が開館しました。</p>
<p><a href="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_015.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-1689" src="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_015-300x225.jpg" alt="" width="300" height="225" srcset="https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_015-300x225.jpg 300w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_015-768x576.jpg 768w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_015-320x240.jpg 320w, https://tabisuki.site/wp-content/uploads/2018/03/kumagai-tsuneko_015.jpg 800w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>私も熊谷恒子記念館に訪れた記念に書斎で書と向き合う恒子さん、恒子さん筆「はる風の（長塚節）」、若山牧水さんの「大なみに」の3枚のハガキを購入しました！</p>
<p>お庭は手入れがされており、ツツジやアヤメといった季節の植物を記念館から眺めることができます。</p>
<p>ちなみに、この周辺は「馬込文士村」の一角で、熊谷恒子記念から数分のところに日本画家の川端龍子記念館と龍子公園があります！</p>
<blockquote><p>熊谷恒子記念館<br />
東京都大田区南馬込4-5-15<br />
http://www.city.ota.tokyo.jp/shisetsu/hakubutsukan/kumagai_kinenkan.html</p></blockquote>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://tabisuki.site/2018/03/otacity_kumagai-tsuneko_kinenkan/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
